การทำความสะอาดภาชนะของต่างศาสนิก

ภาชนะที่วาญิบ(จำเป็น) จะต้องทำความสะอาดด้วยน้ำเจ็ดน้ำ และหนึ่งในเจ็ดน้ำน้ำนั้นต้องเป็นน้ำดิน มีเพียงกรณีเดียวเท่านั้น คือกรณีที่สุนัขเลียภาชนะ

ท่านอบูฮุร็อยเราะฮฺ (ร่อฎียัลลอฮุอันฮุ)เล่าว่า ท่านรสูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) กล่าวว่า

"เมื่อสุนัขดื่ม(น้ำ)ในภาชนะของบุคคลหนึ่งในหมู่พวกท่าน เช่นนั้นเขาจงล้างภาชนะนั้น 7 ครั้ง" (บันทึกหะดิษโดยอิมามอัลบุคอรีย์ เลขที่ 167)

ส่วนกรณีของสุกรเลียภาชนะนั้น ตามหลักฐานหะดิษกล่าวเพียงการเลียของสุนัขเท่านั้น โดยมิได้กล่่าวถึงการเลียของสุกร ซึ่งตามหลักฐานจากอัลกุรอานกล่าวห้ามการรับประทานเนื้อสุกรเท่านั้น

แต่ทว่านักวิชาการมัซฮับชาฟิอีย์ได้รวมบทบัญญัติการเลียภาชนะของสุกรกับการเลียของภาชนะของสุนัขเป็นบทบัญญัติเดียวกัน กล่าวคือต้องล้างด้วยน้ำเจ็ดครั้ง ครั้งแรกให้เป็นน้ำดิน

ซึ่งทัศนะของนักวิชาการส่วนใหญ่เห็นว่าเงื่อนไขของการล้างภาชนะด้วยน้ำ 7 ครั้ง ครั้งแรกให้ล้างด้วยน้ำดินมีเพียงกรณีที่สุนัขเลียหรือดื่่มในภาชนะเท่านั้น

รายงานจากท่านอบู ษะอฺละบะฮฺ อัลคุชะนีย์ ได้ถามท่านรสูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) ว่า

"พวกเราเดินผ่านกลุ่มชาวคัมภีร์ในขณะที่พวกเขาปรุงอาหารในหม้อไหของพวกเขาด้วยเนื้อสุกร และพวกเขาดื่มสุราในภาชนะของพวกเขา ท่านรสูลกล่าวตอบว่า : หากพวกท่านพบภาชนะอื่น จากภาชนะ (ของชาวคัมภีร์) พวกท่านจงรับประทานและจงดื่มจากภาชนะนั้น แต่หากว่าไม่พบภาชนะอื่นจากภาชนะของชาวคัมภีร์แล้วไซร์ พวกท่านจงล้างด้วยน้ำ จากนั้นพวกท่านจงกินและดื่ม(จากภาชนะของชาวตัมภีร์เถิด)" (บันทึกหะดิษโดยอิมามอบูดาวูด เลขที่ 3342)

รายงานจากยาบิร ได้กล่าวว่า

“พวกเราได้เคยออกไปทำสงครามพร้อมกับท่านรสูล และพวกเราได้เอาภาชนะและถุงหนังใส่น้ำของมุชริกิน(พวกตั้งภาคี) พวกเราได้นำมาใช้ โดยท่านรสูลไม่ได้ตำหนิพวกเรา”

(บันทึกหะดิษโดยอบูดาวูด)

ท่านรสูลุลลอฮ์ ได้ถูกถามถึงหม้อหุงต้มของพวกบูชาไฟ(คือพวกที่ยึดถือว่า โลกนี้มีต้นกำเนิดอยู่สอง ได้แก่แสงสว่าง และความมืด แสงสว่างคือความดี ความมืดคือความชั่วร้าย) ท่านตอบว่า “พวกท่านจงล้างมันให้สะอาดและจงใช้มันในการหุงต้ม”

(บันทึกหะดิษโดยติรฺมีซีย์)


ท่านค็อฏฏอบบีย์กล่าวว่า

"เป็นที่ทราบแล้วว่า สภาพของปฏิเสธย่อมหุงหาอาหารในภาชนะของพวกเขาด้วยเนื้อสุกร และดื่มสุราจากถ้วยแลก้วของพวกเขา ฉะนั้นจึงไมอนุญาตให้นำภาชนะของพวกเขาให้ทำคอาหารหรือดื่ม ยกเว้นต้องล้างและทำความสะอาดให้หมดเสียก่อน" (หนังสือ ฎเอานุลมะอฺบูด" เล่ม 5หน่้า 224)

ภาชนะของต่างศาสนิกที่ใช้ในการต้มหมู หรือบรรจุสุรา หรือบรรจุอื่นๆ หากมุสลิมจะนำภาชนะนั้นมาใช้ปรุงหรือใช้รับประทานอาหาร เพียงแค่ล้างด้วยน้ำให้สะอาดโดยมั่นใจว่ามันสะอาดแล้วก็เพียงพอแล้ว (หนังสือ "อัสสุลูกุล อิจญ์ติมอีย์ ฟิล อิสลาม" โดยหะซัน อัยยูบ หน้า 393)

และหากมีบุคคลหนึ่งกล่าวว่า "คนกาเฟรฺหรือมุชริกร่างกายของพวกเขาเป็นนะญิส ดังนั้นภาชนะของพวกเขาก็ต้องเป็นนะญิสด้วยเช่นกัน
ดังหลักฐานจากอัลกุรอาน สูเราะฮฺอัต-เตาบะฮฺ อายะที่ 28 ความว่า

"โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย แท้จริงบรรดามุชริกนั้นเป็นะญิส"

คำว่า "นะญะสุน" ที่ถูกกล่าวในอายะฮฺดังกล่าว มิได้หมายถึงร่างกายของคนกาฟิรฺหรือมุชริกเป็นนะญิส แต่อย่างใด แต่ข้อความดังกล่าว นะญิส(สกปรก)ทางด้านความเชื่อ(อะกีดะฮฺ)ต่างหาก เนื่องจากการปฏิเสธศรัทธาของพวกเขา เป็นความสกปรกทางด้านยึดมั่น และปฏิเสธพระองค์อัลลอฮ์ เช่นนั้นพวกเขาประหนึ่งความสกปรกนั้นเอง" (หนังสือ "ศ็อฟวะตุตตะฟาสีรฺ" เล่ม 1 หน้า 530)

الله أعلم بالصواب

มุสลิมสัมผัสสุนัข

จากเหตุการณที่เกิดขึ้นที่รัฐหนึ่งของประเทศมาเลเซีย ได้มีการจัดกิจกรรมให้มุสลิมจับต้องสุนัขได้ โดยผู้จัดซึ่งเป็นมุสลิมพยายามบอกให้ทุกคนทราบว่า จับต้องสุนัขได้ ถ้ามันแห้ง ถ้าขนมันแห้ง ตัวมันแห้ง เฉพาะน้ำลายสุนัขเท่านั้น ที่เป็นนาญิส ที่ต้องชำระล้าง 7 น้ำสะอาด และ 1/7 นั้น เป็นน้ำดิน และมีผู้ที่ต่อต้านกิจกรรมดังกล่าว โดยเฉพาะผู้ที่ตามมัซฮับชาฟีอีย์ ซึ่งมีทัศนะว่า ตัวสุนัขทั้งหมดเป็นนะญิส (สิ่งสกปรก)รวมถึงขนของมันด้วยที่สุนัขต้องใช้น้ำลายเลียขนของมันตลอดเวลา  ซึ่งอุละมาอ์บางท่านมีความเห็นว่าการกระทำเช่นนี้เป็นการลบหลู่ศาสนารวมถึงบรรดาอุละมาฮ์ด้วย

ทัศนะของอุละมาอ์ที่วินิจฉัยเกี่ยวตัวตัวสุนัขเป็นนะญิสหรือไม่ แบ่งออกเป็น 3 ทัศนะ

1.ตัวของสุนัขทั้หมดเป็นนะญิสรวมถึงขนของมันด้วย ถ้ามีการไปสัมผัสขนหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของสุนัข ก็จำเป็นต้องล้างน้ำ 7 น้ำด้วย ไม่เฉพาะน้ำลายของมัน  ซึ่งเป็นทัศนะของอิมามชาฟิอีย์ และอิมามอะหฺมัด

2.ตัวของสุนัขทั้หมดรวมถึงน้ำลายของมันนั้นถือว่าสะอาด (ไม่เป็นนะญิส) เป็นทัศนะของอิมามมาลิก

3.น้ำลายของสุนัขถือเป็นนะญิส ส่วนขนของมันนั้นถือว่าสะอาด เป็นทัศนะของท่านอิมามอบูหะนีฟะฮฺ

ส่วนทัศนะที่ถูกต้อง และมีหลักฐานรองรับ คือทัศนะที่ว่า เฉพาะน้ำลายเท่านั้นที่เป็นะญิส ส่วนขนของสุนัข(รวมถึงขนของสุกร) ถือว่าสะอาด (หนังสือ "ฟิกฮุสสุนนะฮ์ เล่ม 1 หน้า 22)

เช่นนั้นหากขนของสุนัขที่เปียกมาสัมผัสกับเสื้อผ้าของมุสลิมคนหนึ่งถือว่าสะอาด เป็นทัศนะมติของนักวิชาการทางด้านนิติศาสตร์อิสลามของอิมามอบูหะนีฟะฮ์ อิมามมาลิก และอิมามอะหฺมัด
สาเหตุที่ไม่เป็นนะญิส เนื่องจากพื้นฐานเดิมว่าด้วยขนของสุนัขและสุกรนั้นถือว่าสะอาด ครั้นเมื่อสิ่งนั้นว่าสะอาดก็ไม่อนุญาตให้กำหนดสิ่งนั้นว่าเป็นนะญิส ยกเว้นจะต้องมีหลักฐานมาอ้างอิงเท่านั้น (หนังสือ "อัลฟะตาวัลกุบรอ" ของชัยคุลอิสลาม อิบนุ ตัยมียะฮ์ เล่ม 1 หน้า 264)

สำหรับน้ำลายของสุนัขซึ่งมีหลักฐานหะดิษชัดเจนว่ามันเป็นะญิส และต้องทำความสะอาดด้วยน้ำ 7 น้ำ และ 1 ในนั้นต้องเป็นน้ำดินหากมีการเลี้ย ซึ่งหลักฐานทางวิทยาศาตร์พบว่าน้ำลายสุนัขนั้นมีเชื้อโรคต่างๆมากมาย ซึ่งอาจทำให้เกิดโรคที่อัตรายถึงชีวิตได้ อย่างเช่น โรคพิษสุนัขบ้า (Rabies) เป็นต้น นักวิทยาศาสตร์ยังพบอีกว่าดินเท่านั้นที่มีองค์ประกอบจากธาตุต่างๆที่สามารถฆ่าเชื้อโรคที่มีอยู่ในน้ำลายสุนัขได้ ซึ่งในยุคนั้นไม่มีใครที่จะสามารถรู้ถึงวิทยาศาสตร์ได้ลึกถึงขั้นนี้ได้เลย

ท่านรสูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) กล่าวว่า:

“การทำความสะอาดภาชนะของบุคคลหนึ่งในหมู่พวกท่าน เมื่อสุนัขเลียภาชนะนั้นให้ล้าง 7 ครั้ง โดยครั้งแรกให้ล้างน้ำดิน” <บันทึกโดยมุสลิม และอะหฺมัด>

ท่านรสูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า:

“เมื่อสุนัขเลียภาชนะ ดังนั้นพวกท่านจงล้างน้ำเจ็ดครั้ง” <บันทึกโดยมุสลิม>

 หะดีษข้างต้นนั้นท่านนบีระบุเฉพาะภาชนะที่ถูกเลียจากสุนัขเท่านั้นที่ให้ล้างน้ำดิน ซึ่งหะดีษบทอื่นๆ ที่กล่าวถึงเรื่องการล้างน้ำดิน ล้วนกล่าวเฉพาะภาชนะเท่านั้น (ดังนั้นเฉพาะภาชนะเท่านั้นที่สุนัขเลีย ต้องล้างเจ็ดน้ำ ถ้าน้ำลายสุนัขไปสัมผัสสิ่งอื่น ให้ทำความสะอาด โดยไม่จำต้องล้างเจ็ดน้ำ ดั่งหะดิษที่สุนัขเข้าไปปัสสาวะในมัสยิด) ฉะนั้นหากมุสลิมเลี้ยงสุนัขภายในบ้าน ก็จะต้องตามล้างด้วยน้ำดินกันไม่รู้จักจับสิ้นนั่นเอง อีกประการหนึ่ง อิสลามไม่อนุญาตให้เลี้ยงสุนัขในภายบ้านก็เพราะ มลาอิกะฮฺเราะหฺมะฮฺ (มลาอิกะฮฺแห่งความเมตตา) จะไม่เข้าบ้านหลังที่มีสุนัขถูกเลี้ยงอยู่ในบ้านหลังนั้น <บันทึกโดยมุสลิม>

แต่ถึงแม้ขนสุนัขจะไม่เป็นนะญิสก็ตาม แต่การอยู่ร่วมกับมัน จับต้องกอดเล่นกับมัน อาจถูกสัมผัสน้ำลายของมันโดยง่าย ไม่ว่าจะจากน้ำลายของมันโดยตรง หรือจากการใช้น้ำลายเลียขนของมัน ซึ่งจำต้องทำความสะอาดหากต้องสัมผัสน้ำลายเหล่านั้น จึงไม่เป็นที่เหมาะสมที่มุสลิมคนใดจะไปจับสัมผัสอ้อมกอดสุนัข หรือเลี้ยงมันไว้ภายในบ้าน เว้นแต่จะเลี้ยงมันไว้เฝ้าสวน หรือเลี้ยงเพื่อให้มันดูแลฝูงสัตว์ หรือเลี้ยงเพื่อล่าสัตว์อื่นเป็นอาหารได้เฉพราะนั้น ทั้งไม่ปรากฎให้เห็นถึงการปฏิบัติของชาวสลัฟหรือจากชาวคอลัฟก็ตาม ถึงแม้พวกเขาเหล่านั้นจะมีทัศนะต่างกันถึงความเป็นนะญิสของขนสุนัขก็ตาม แต่ก็เห็นพ้องกันว่าน้ำลายของมันเป็นนะญิส ที่จะเลี้ยงมันไว้เป็นสัตว์เลี้ยงไว้ในบ้าน หรือนอกบ้าน เพื่อใช้เป็นเพื่อนเล่นจับต้องมัน หรืออ้อมกอดมัน  ดังเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศมาเลเซียดังกล่าวเลย

ความเห็นต่างของบรรดานักนิติศาสตร์อิสลามเกี่ยวกับความเป็นนะญิสของสุนัข

บรรนักวิชาการทางนิติศาสตร์อิสลามมีความเห็นไม่ตรงกันเกี่ยวกับข้อชี้ขาดของความเป็นนะญิส(สิ่งสกปรก)ของสุนัขและสุกร ดังนี้

ตามทัศนะของสายมัซฮับอัลฮะนะฟียะฮ์
 เห็นว่า ตัวของสุนัขนั้นไม่เป็นนะญิส เพราะมันถูกเอาประโยชน์จากการเฝ้าของ และล่าสัตว์

ส่วนสุกรนั้น ถือว่าตัวของมันเป็นนะญิส เพราะว่าตัวพยัญชนะ อัลหาอฺ ใน อายะฮฺอัลกุรอานที่ว่า "ฟาอินนาฮู ริจซู" มันจะกลับไปยังสุกร เพราะอยู่ใกล้ที่สุด

ปากสุนัขอย่างเดียวเท่านั้น หรือน้ำลายของมัน มูลของมัน ถือเป็นนะญิส จึงไม่อาจจะไปเทียบกับส่วนอื่นของร่างกาย ดังนั้น จึงจะต้องล้างภาชนะ 7 ครั้ง เมื่อสุนัขเลียภาชนะ เพราะท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) ได้กล่าวว่า

"เมื่อสุนัขได้ดื่มในภาชนะของคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกเจ้า เขาจงล้างมัน 7 ครั้ง"

สำหรับอะหฺมัด และมุสลิมบันทึกว่า

"ภาชนะของคนหนึ่งคนใดในหมู่พวกเจ้าจะสะอาดได้เมื่อสุนัขได้เลียภาชนะนั้น ด้วยการล้าง 7 ครั้ง หนึ่งในจำนวนนั้นด้วยดิน"

ตามทัศนะของสายมัซฮับมาลิกีย์ ได้กล่าวว่า สุนัขโดยทั่วไปไม่ว่าจะเป็นสุนัขที่ได้รับอนุญาตให้เอามาเลี้ยงดังเช่น สุนัขเฝ้าบ้าน เฝ้าสัตว์เลี้ยงหรือไม่ ถือว่าสะอาด
และเฉพาะที่มันเลียเท่านั้น อย่างอื่นไม่เกี่ยว เช่น มันเอาขาหรือเอาลิ้นของมันเข้าไปในภาชนะโดยไม่กระดิกลิ้น หรือน้ำลายมันหล่นลงไป
โดยจะต้องล้างในฐานปฏิบัติตามคำสั่งเท่านั้น จำนวน 7 ครั้ง

สำหรับทัศนะตามสายมัซฮับอัชชาฟิอีย์ และฮัมบาลีย์ ได้กล่าวว่า สุนัข สุกร และสิ่งที่เกิดมาจากทั้งสองสิ่งที่เหลือจากรอยปากของมัน เหงื่อของมันถือเป็นะญิส โดยจะล้างสิ่งที่มันทำเปื้อน 7 ครั้ง หนึ่งในจำนวนนั้นด้วยดิน เพราะปรากฏว่าปากของมันเป็นะญิส และปากของมันเป็นส่วนที่ดีที่สุดของร่างกาย เพราะมันมาเลียเรื่อยๆ ส่วนอื่นที่เหลือย่อมยิ่งกว่า

ให้รีบอาบน้ำยกหะดัษเมื่อมีญุนุบ

เมื่อสามีภรรยามีเพศสัมพันธ์กัน หรือหญิงมีรอบเดือน ฯลฯ ก็ต้องรีบให้ยกหะดิษ อย่าปล่อยเวลายืดนานจนเข้าเวลาละหมาดฟัรฎู อย่าเพิกเฉย หรือเจตนาที่จะให้มีหะดัษเหล่านั้นคงอยู่กับตัวของเขา เพราะการปล่อยให้มีหะดัษเช่นนั้น จะทำให้มะลาอีกะฮฺไม่เข้าใกล้เขา แต่หากเขามีความจำเป็น หรือจะด้วยเหตุใดที่ไม่สามารถอาบน้ำยกหะดัษได้ อย่างกรณีสามีภรรยามีเพศสัมพันธ์กันในช่วงดึกๆของกลางคืน ก็ให้เขาผู้นั้นอาบน้ำละหมาดไว้เสียก่อน จากนั้นค่อยอาบน้ำยกหะดัษทีหลัง

ท่านรสูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) กล่าวว่า

"สามประการที่มะลาอิกะฮฺไม่เข้าใกล้พวกเขา (1) ศพของกาเฟรฺ (2) บุคคลที่ใส่น้ำหอม(ของหอม)ของสตรี(เพราะเลียนแบบผู้หญิง เช่น หญ้าฝรั่น) และ(3) คนมีญุนุบ ยกเว้นเขาอาบน้ำละหมาดไว้เสียก่อน" (บันทึกหะดิษโดยอิมามอบูดาวูด เลขที่ 4182 เป็นหะดิษที่หะซัน)

ท่านรสูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) กล่าวว่า

"สามประการที่มะลาอีกะฮฺไม่เข้าใกล้พวกเขา (1) คนมีญุนุบ (2) คนเมา และ(3) บุคคลที่ใส่นำหอม(ของหอมสตรี" (บันทึกหะดิษโดยอิมามอัลบัซารฺ เลขที่ 8198) 

والله أعلم بالصواب

เลือดที่ไหลหลังแท้ง ถือเป็นเลือดนิฟาส

เลือดที่ไหลหลังแท้ง ไม่ว่าจะตั้งใจ หรือตั้งใจก็ตาม เรียกว่าเลือดนิฟาสเช่นกัน


 เลือดนิฟาสศาสนาระบุว่าจะมีไม่เกิน 40 วัน ฉะนั้นในช่วงที่มีเลือดยังไม่เกินสี่สิบวัน นั่นก็แสดงว่าเป็นเลือดนิฟาส แต่ถ้าเกินจากสี่สิบวัน ถือว่าไม่ใช่เลือดนิฟาสแล้ว 


ส่วนกรณีเลือดนิฟาสมาไม่กี่วัน มาๆ หายๆ เช่นนี้ ก็ให้พิจารณาดูว่าอยู่ภายในสี่สิบวันหรือไม่? ถ้าอยู่ในช่วงดังกล่าวก็ถือว่าเป็นเลือดนิฟาส แต่ถ้าเลือดดังกล่าวมาไม่กี่วันแล้วก็หายไป เช่นนี้แสดงว่าเลือดนิฟาสมาไม่กี่วัน ก็ให้อาบน้ำยกหะดัษ แล้วก็นมาซ หรือถือศีลอดได้แม้ว่าจะยังไม่ครบสี่สิบวันก็ตาม


และกรณีที่สตรีมีเลือดนิฟาสไม่อนุญาตให้ร่วมหลับนอนกัน


. والله أعلم